• Er is een verschil tussen wat er in totaal is gedeclareerd aan medisch specialistische zorg (msz) en wat er aan daadwerkelijke kosten is gemaakt, rekening houdend met verrekeningen voor bijvoorbeeld gemaakte contractafspraken. Over het algemeen liggen de kosten na verrekening lager dan wat er initieel gedeclareerd is. In 2020 en 2021 lag het niveau van de uitgaven na verrekening hoger dan het gedeclareerde bedrag doordat in de declaratiestromen geen rekening kon worden gehouden met de COVID-19 regelingen. Deze regelingen hadden naar verwachting een beperktere invloed op de uitgaven aan dure geneesmiddelen (dgm).
  • De totale msz kosten (na verrekening) zijn in 2024 gestegen naar 30,7 miljard euro, van 28,6 miljard euro in 2023. De stijging van de totale msz kosten (incl. COVID-19 regelingen) lag in 2024 op 7,4%. Op basis van zeer voorlopige cijfers zien we voor 2025 nu een stijging van 5,0%.
  • De uitgaven aan dure geneesmiddelen (na verrekening) zijn tussen 2024 en 2023 met 0,9% gestegen naar € 2,7 miljard en omvatten in 2024 8,7% van de totale kosten van de msz (na verrekening). Zie de kerncijfers geneesmiddelenzorg voor uitgebreidere analyses m.b.t. dure geneesmiddelen.
  • De gepresenteerde uitgaven verschillen van de bedragen die worden gebruikt voor de monitoring van bestuurlijke akkoorden zoals het IZA. Dit komt doordat binnen deze akkoorden specifieke afspraken gelden over welke uitgaven meetellen en omdat de akkoordbedragen worden gecorrigeerd voor loon- en prijsontwikkelingen.

Totale kosten tussen msz* en dure geneesmiddelen

In miljoenen euro's

Bron: Zorginstituut Nederland (jaar- en kwartaalstaten)

Totale gedeclareerde- en uitgaven na verrekening

In miljoenen euro's

‌20192020202120222023***2024***2025***
Totaal msz* gedeclareerd24406,5023151,4025766,1026656,5028892,9031013,4032279,30
Totaal verrekend** msz-381,401961,20283,002,20-319,40-338,20-61,40
Totale msz uitgaven na verrekening incl. dgm en incl. covidregelingen24025,2025112,5026049,1026658,6028573,4030675,2032217,90
Waarvan covidregelingen0,002125,20956,20393,40103,700,000,00
Totale dgm gedeclareerd2505,002649,302918,002941,503046,603140,403153,00
Totaal verrekend** dgm-177,50-213,80-356,50-397,40-388,80-458,60-433,70
Totale uitgaven dgm na verrekening2409,302513,902621,002544,002657,802681,802719,30

* De kostendefinitie van de totaal gedeclareerde msz sluit aan bij de rubriekenindeling van de jaar- en kwartaalstaten; rubriek ‘06 Medisch-specialistische zorg’ in de jaar- en kwartaalstaten en is inclusief uitgaven dure geneesmiddelen. De verzekeraars leveren de jaar- en kwartaalstaten data aan bij het ZIN. Het ZIN controleert en corrigeert deze cijfers. Zie voor meer informatie de Zorgcijferdatabank.
** Verrekening: 

  • Betalingen door zorgverleners (ziekenhuizen) aan zorgverzekeraars op grond van gemaakte contractafspraken (verrekening achteraf op basis van onder andere gerealiseerde volumes).
  • Betalingen door fabrikanten/leveranciers (via een ‘trusted third party’) aan zorgverzekeraars op grond van kortingsafspraken tussen het ministerie van VWS en fabrikanten/leveranciers (verrekening achteraf op grond van gerealiseerde volumes).
  • Raming van nog te verwachten declaraties.

*** voorlopig

Groei totale kosten msz

In procenten

‌20192020202120222023*2024*2025*
Toename totale uitgaven (incl. dgm en covidregelingen) (%)3,84,53,72,37,27,45
Toename uitgaven dgm (%)2,54,34,3-2,94,50,91,4

Doelgroepen msz
 

  • Net als in voorgaande jaren omvat de doelgroepencluster Nieuwvormingen het grootste aandeel (20,5%) gevolgd door Hart- en vaatstelsel (14,3%).
  • Vergeleken met 2020 zijn de uitgaven voor alle doelgroepen toegenomen. De grootste toename in uitgaven is bij de behandelingen van Nieuwvormingen te zien (€1.410 miljoen), gevolgd door uitgaven voor behandeling van aandoeningen aan hart- en vaatstelsel (€1.149 miljoen).
  • Sinds de dip in 2020 als gevolg van COVID-19 is het aantal zorggebruikers de afgelopen jaren toegenomen. Met circa 10,7 miljoen patiënten is het niveau voor de pandemie in 2019 met 3,0% overschreden. Zoals de afgelopen jaren heeft het doelgroepencluster Zenuwstelsel en zintuigen de meeste zorggebruikers, met rond 2 miljoen unieke zorggebruikers. In alle groepen is een toename te zien, de toename is relatief het grootst bij de doelgroep Urogenitaal systeem (in 2024 een toename van 5,0% ten opzichte van 2023).
  • De hoogste uitgaven aan dure geneesmiddelen binnen de msz zitten in het doelgroepencluster Nieuwvormingen (4,8% van de totale kosten msz). In de periode tussen 2020 en 2024 is dit aandeel met 1,1 procentpunt gedaald. Na nieuwvormingen heeft het cluster Zenuwstelsel en zintuigen het grootste aandeel dure geneesmiddelen binnen de msz (1,2%). 

Aandeel doelgroepenclusters in kosten

In procenten

Toename doelgroepenclusters in kosten 2020 en 2024

In miljoenen euro's

Bron: Vektis

Aantal unieke zorggebruikers per doelgroepencluster

In duizendtallen

Bron: Vektis

Aandeel kosten dure geneesmiddelen

In procenten