Private equity in de zorg

Wat is private equity?

Een private equity-partij is een partij die buiten de aandelenbeurs om, met privé vermogen en/of geld geleend van een bank, investeert in (zorg)ondernemingen. Private equity-partijen beschikken over fondsen met kapitaal van beleggers zoals verzekeraars en pensioenfondsen. Met deze fondsen doen zij investeringen in zorgondernemingen. De beleggers lopen risico op hun investering, maar ontvangen bij succes rendement (door bijvoorbeeld het ontvangen van meerwaarde bij verkoop van hun aandelen). Zowel Nederlandse als buitenlandse private equity-partijen kunnen investeren in Nederlandse zorgaanbieders. 

Het doel van private equity-partijen is om zowel de financiële resultaten als de bedrijfsvoering van de onderneming te verbeteren en na gemiddeld 5 tot 7 jaar met winst te verkopen.

Wat is geen private equity?

Er is geen sprake van een private equity-partij wanneer één of meerdere personen privé vermogen investeren in een (zorg)onderneming. Ook als dit gecombineerd is met ‘vreemd vermogen’, zoals de lening bij een bank. Het is in deze gevallen niet de bedoeling om bedrijfsmatig te investeren in andere(zorg)ondernemingen. De meest voorkomende wijze om wel te investeren in andere (zorg)ondernemingen is het oprichten van één of meerdere besloten vennootschappen. 

Wat kan de NZa wel en niet doen in haar toezicht richting private equity-partijen?

Wat kunnen we wel op basis van huidige wet- en regelgeving?

Als een private equity-partij met minimaal één zorgaanbieder met meer dan 50 zorgverleners over wil gaan tot een overname, fusie of oprichting van bepaalde joint ventures, dan moet vooraf goedkeuring worden verkregen van de NZa. Dit is de zorgspecifieke concentratietoets. In sommige situaties moet er naast goedkeuring door de NZa, ook goedkeuring van de ACM worden verkregen. 
Lees meer over de zorgspecifieke concentratietoets.

In 2024 is bij 99 van de 214 goedgekeurde concentraties een private equity-partij betrokken. Dat is ongeveer 46%. Daarvan waren de meeste concentraties in de sectoren mondzorg, oog- en hoorzorg en bewegingszorg. Zie voor meer informatie over de zorgspecifieke concentratietoets, trends en ontwikkelingen rondom concentraties in de zorg en de betrokkenheid van private equity-partijen onze Informatiekaart Concentraties in de zorg 2025.

Wat kunnen we niet op basis van huidige wet- en regelgeving?

We houden toezicht op zorgaanbieders in de Zorgverzekeringswet en Wet langdurige zorg in Nederland op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg). 

Private equity-partijen zijn geen zorgaanbieders. Een private equity-partij is een (meerderheid)aandeelhouder en/of financier, en geen zorgaanbieder. Dit betekent dat de Wmg en de Wet toetreding zorgaanbieders niet van toepassing zijn op private equity-partijen. Het formele handhavingsinstrumentarium wat wij kunnen inzetten bij overtreding van deze wetgeving, kan uitsluitend worden ingezet richting de partij via welke de zorg wordt aangeboden of verleend. 

Zie aanvullend onze website voor meer informatie over toezicht op zorgaanbieders en de instrumenten voor ons toezicht.

Aanvullende normen voor ons toezicht op private equity-partijen

Wet integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders (Wibz)

In januari 2025 heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het wetsvoorstel Wibz ingediend. In dit wetsvoorstel zijn aanvullende normen opgenomen waar we formeel op kunnen handhaven. Zo wordt onder andere het winstuitkeringsverbod beter beschreven, gaan er (financiële en kwalitatieve) voorwaarden gelden voor het doen van winstuitkeringen en mogen zorg en jeugdhulpaanbieders geen onverantwoorde risico’s (hoge aflossingsverplichtingen en/of hoge rentelasten) nemen bij het aantrekken of terugbetalen van eigen of vreemd vermogen. Deze ‘nieuwe’ voorwaarden en normen zijn van toepassing op zorgaanbieders. Maar de wetgever ziet de Wibz wel als een belangrijke stap tegen mogelijk negatieve gevolgen van de aanwezigheid van private equity in de zorg. 

Voor aanvullende informatie over wat wij wel en niet kunnen in ons toezicht met het huidige wetsvoorstel Wibz, verwijzen wij naar de Wibz-uitleg.