Dashboard biedt verrijkt inzicht in wachttijden

“Al in 2010 beschreef de Nederlandse Zorgautoriteit de wachttijden in de ggz”, vertelt Guus de Ruiter, “toen nog op basis van gegevens op de websites van de grote zorgaanbieders. Tijdrovend werk dat bovendien geen volledig beeld bood.” 

In de daaropvolgende jaren zijn verschillende verbeterstappen gezet om een completer beeld van de wachttijden te krijgen door een maandelijkse uitvraag onder alle aanbieders. Hierbij is Vektis vanuit haar rol om gegevens over de zorg te verzamelen, verrijken en analyseren altijd een van de betrokken partijen geweest. “Maar het beeld over de wachttijden bleef onscherp”, vertelt De Ruiter verder. “Niet alle aanbieders leverden de data elke maand aan en de aanlevering was foutgevoelig, waardoor de regionale cijfers minder betrouwbaar waren. Het was uiteindelijk de invoering van het zorgprestatiemodel in 2022 die het mogelijk maakte om te kijken naar de werkwijze rondom wachttijden. Nu kunnen we per 2026 de wachttijdinformatie herleiden uit declaraties, dat is veel sneller dan voorheen. De aanmeldwachttijd kan uit de declaratie van het eerste zorgcontact al worden berekend. Met de zorgdeclaratiedata van zorgverzekeraars kan Vektis de wachttijden eenduidig en voor alle zorgaanbieders afleiden en deze informatie beschikbaar stellen.” 

Dashboard

Hiermee was de basis gelegd voor het gezamenlijke project wachttijden op basis van declaratiedata. de Ruiter: “Vektis maakt gebruik van de declaratiedata van alle zorgverzekeraars. Wij kunnen daardoor van iedereen die in zorg is gekomen de tijd tussen zorg en verwijsdatum afleiden. Daarmee kunnen we maandelijks de wachttijd per zorgaanbieder, per regio en per diagnose in kaart brengen. Dit presenteren we in een dashboard waarin twee elementen samenkomen: de wachttijd per regio of zorgaanbieder en het aantal mensen dat per zorgaanbieder of regio in zorg is gekomen. Van de wachttijd kunnen we ook de mediaan bepalen, om iets te kunnen zeggen over de spreiding. Ook kunnen we laten zien hoeveel mensen wel en niet in behandeling zijn gekomen binnen de afgesproken normen (Treeknorm).”

“Belangrijk is dat zorgverzekeraars nu ook een beter overzicht hebben van de kleinere ggz-zorgaanbieders. Samen zijn die verantwoordelijk voor een groot deel van de populatie.”

Vektis had al zo’n dashboard, gebaseerd op de informatie die de ggz-zorgaanbieders zelf aanleverden. Maar het nieuwe dashboard biedt meer betrouwbare en rijke informatie over de wachttijden per zorgaanbieder en per regio. Ook biedt het dashboard meer informatie per zorgverzekeraar. “De zorgverzekeraars kunnen zien of sprake is van incidentele of structurele lange wachttijden voor hun verzekerden”, zegt De Ruiter. “Is het laatste het geval, dan kunnen ze daar gericht met de orgaanbieder actie op ondernemen. En cliënten die lange wachttijden ervaren, kunnen hun zorgverzekeraar benaderen voor wachtlijstbemiddeling. Belangrijk hierbij is dat die nu ook een beter overzicht heeft van de kleinere ggz-zorgaanbieders. Samen zijn die verantwoordelijk voor een groot deel van de populatie, dus ook zij kunnen in de wachtlijstbemiddeling een rol van betekenis spelen.” 

Vervolgstappen

De Ruiter ziet interessante mogelijke vervolgstappen voor in het dashboard. “We zien dat nu wordt ingezet op mentale gezondheidsnetwerken, bedoeld om de cliënt in de regio op de juiste plek te helpen”, vertelt hij. “De samenwerking met het sociaal domein en de verkennende gesprekken spelen hierin centrale rollen. Het wordt interessant om op basis hiervan in kaart te brengen hoeveel mensen zo’n verkennend gesprek hebben gehad en hoeveel van hen vervolgens wel of niet gebruik hebben gemaakt van ggz. Dit sluit aan bij de doelstellingen van de zorgakkoorden. Over de toepassing van die verkennende gesprekken worden nu afspraken gemaakt.” 

Een tweede interessante ontwikkeling zou zijn te onderzoeken of het mogelijk is een voorspelmodel te ontwikkelen. “De stap van retrospectieve naar prospectieve data over wachttijden dus”, zegt De Ruiter. “Onze data kunnen daarin een rol spelen. Een laatste idee is de informatie over de verwijsdatum sneller inzichtelijk te maken voor de zorgverzekeraars, om hun rol in wachtlijstbemiddeling nog verder te kunnen versterken. Ook dat ligt nog in de toekomst”, zegt hij, “maar het zou wel interessant zijn.”  

De komende tijd zal Vektis samen met de betrokken partijen in de ggz afstemmen hoe het dashboard verder ingericht en gebruikt kan worden.