De NZa onderzoekt hoe de beschikbaarheid van jeugdzorg zich ontwikkelt, en signaleert knelpunten rond de beschikbaarheid van jeugdzorg. Hoe sluit gebruik van en de (mogelijke) vraag naar jeugdzorg aan op het aanbod dat jeugdhulpaanbieders en Gecertificeerde Instellingen (kunnen) leveren? Door hier beter inzicht in te krijgen, kunnen gemeenten/regio's, jeugdhulpaanbieders, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het ministerie van Justitie en Veiligheid en andere partijen gericht sturen. Met als doel een sterker jeugdzorgstelsel, waarin kinderen en gezinnen kunnen rekenen op hulp wanneer zij die nodig hebben.
Publicaties
De Jeugdautoriteit pleitte sinds 2022 voor een gecontroleerde afbouw van de capaciteit van de JeugdzorgPlus-instellingen, en voor de opbouw van alternatieven. Uit een toetsing in het veld blijkt dat de monitor van waarde is voor de sector: de inzichten helpen om te sturen op beleidsmatige doelstellingen. De NZa zet deze monitor daarom vanaf 1 januari 2026 voort. Met de ambitie om deze op termijn uit te breiden, om in de toekomst meer zicht te geven op de ontwikkeling en beschikbaarheid van alternatieven voor gesloten jeugdhulp.
De financiële situatie van jeugdhulpaanbieders blijft kwetsbaar, ook al is die de afgelopen jaren licht verbeterd. In 2024 maakte ruim 10% van de aanbieders geen winst. Ook bij de Gecertificeerde Instellingen blijft het rendement laag. Dat blijkt uit deze Trendanalyse over het jaar 2024. Bij de conclusie geldt het volgende voorbehoud: dit onderzoek is gebaseerd op de meest recente jaarverantwoordingen zorg. Die data zijn al langere tijd onvoldoende volledig en betrouwbaar. Werken aan een betere datakwaliteit is een complexe, gezamenlijke opgave voor de hele sector.
Lees hier de trendanalyse: financiële ontwikkelingen in de jeugdzorgsector
Tot en met 2025 verscheen er ieder jaar een aparte Stand van de Jeugdzorg. Deze schetst de stand van zaken in het jeugdstelsel, op basis van onder meer onderzoek en een aantal kerncijfers. Vanaf nu verschijnt De Stand vanuit de NZa.
De Jeugdautoriteit onderzocht 'systeemaanbieders' en de extra's die zij leveren bovenop de reguliere zorg. De belangrijkste aanbeveling: goede afspraken tussen regio's en aanbieders zijn cruciaal, als het gaat over welke zorg en functies er tegen welke prijs geleverd worden. De essentie: koppel een beloning aan de prestatie zelf, en niet aan het soort organisatie dat ze levert.
Dit onderzoeksrapport vormt een beeld van het functioneren van het interne toezicht in de jeugdzorgsector, door Raden van Toezicht en Raden van Commissarissen. Het rapport bevat ook aanbevelingen om het toezicht verder te professionaliseren. Dit onderzoek krijgt in 2026 een vervolg. We wisselen op dit moment kennis uit met bestuurders, directeuren en toezichthouders van 8 consortia. Zij delen ervaringen en inzichten, en gaan met elkaar in gesprek, over vragen als: Hoe kan een Raad van Toezicht zijn rol vervullen, als de eigen organisatie onderdeel is van een consortium met andere organisaties? Wie houdt dan toezicht op welk risico, en hoe organiseer je dat?
Lees hier het onderzoeksrapport Een verkenning van het intern toezicht in de jeugdzorg
De oproep uit dit rapport blijft actueel: beschouw taakgerichte bekostiging als gangbare variant naast de andere varianten, en faciliteer deze als zodanig. Een aanbeveling is om in de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd en in wet- en regelgeving meer rekening te houden met taakgericht werken en de werkwijze van consortia.
Lees hier het onderzoeksrapport Taakgericht werken met jeugdhulpconsortia
Onderzoeksagenda 2026 voor stelselonderzoek jeugdzorg
De uitkomsten van een kennisuitwisselingstraject gericht op het verkrijgen van inzicht in de kansen en bedreigingen voor het intern toezicht op jeugdhulpconsortia. Voortbouwend op: Lees hier het onderzoeksrapport Een verkenning van het intern toezicht in de jeugdzorg.
Een onderzoek naar de bedrijfsvoering en marktstrategieën van financieel stabiele jeugdzorgaanbieders, om te leren wat er op het niveau van individuele aanbieders nodig is om financieel succesvol te zijn, maar ook inzicht te geven over wat de gevolgen op stelselniveau zijn.
De Monitor JeugdzorgPlus geeft per kwartaal de ontwikkelingen weer van de afbouw van de (bedden)capaciteit en plaatsingen in de gesloten jeugdhulp (JeugdzorgPlus).
De trendanalyse geeft, op basis van financiële kengetallen van de jaren 2018 tot en met 2025, inzicht in de ontwikkeling van het financieel resultaat in de jeugdhulpsector.
> Alle publicaties, documenten en rapportages van de Jeugdautoriteit staan op de archiefsite van de JA.