Reputatieonderzoek NZa 2025

Ipsos I&O, het onderzoeksbureau dat het onderzoek heeft uitgevoerd, concludeert dat een meerderheid van de respondenten de NZa waardeert als deskundige, professionele en betrouwbare partij die belangrijk werk verricht. Tegelijkertijd laten de resultaten zien dat er ruimte voor verbetering is.  

Sterker inzetten op aansluiting bij de praktijk

We willen sterker inzetten op aansluiting bij de praktijk door actief en structureel de dialoog te blijven voeren, zodat onderzoek, beleid en praktijk elkaar beter versterken en optimaal bijdragen aan (de organisatie van) passende zorg en ondersteuning. Daarnaast blijven we werken aan andere aandachtspunten uit het onderzoek. Onder meer door duidelijker toe te lichten waarom we bepaalde keuzes maken, hoe die bijdragen aan het toegankelijk en betaalbaar houden van zorg en welke afwegingen we daarin maken. Het bewaken van toegang tot zorg én betaalbaarheid van zorg, leveren regelmatig lastige dilemma’s op. Het algemene inwonersbelang is in deze dilemma’s ons kompas, want in alles wat we doen, staat dat belang voorop. 

Bijdrage aan toegankelijke en betaalbare zorg niet altijd herkend 

Er is behoefte aan meer duidelijkheid over de precieze rol en acties van de NZa om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Hierbij wordt de onafhankelijke positie van de NZa belangrijk gevonden.  

Circa een derde van de respondenten is het (helemaal) eens met de stelling dat de NZa ervoor zorgt dat de zorg in Nederland toegankelijk en betaalbaar blijft.  (Ruim) vier op de tien respondenten geven aan dat de NZa bijdraagt aan de kwaliteit van de zorg en dat de NZa een belangrijke rol speelt in de zorgtransitie. De mate waarin deze bijdragen worden herkend verschilt: zorgprofessionals kunnen zich hier minder in vinden dan andere functiegroepen.  

Sommigen zien de NZa als een belangrijke speler, terwijl anderen kritiek uiten op het gebrek aan zichtbare actie en impact op het zorgveld. Uit interviews blijkt dat sommigen de NZa zien als een belangrijke speler in het reguleren van de toegang tot zorg, terwijl anderen dat niet direct herkennen. Vanuit zorgaanbieders zijn er zorgen dat kostenreductie niet altijd leidt tot betere toegankelijkheid. De respondenten zien capaciteitsproblemen, zoals wachtlijsten door personeelstekorten, als belemmerend voor de toegang tot zorg, waar de NZa maar beperkt invloed op heeft.  

Positief over contact met NZa; behoefte aan meer transparantie 

Controllers/financieel medewerkers en bestuurders hebben het vaakst contact met de NZa. Dit contact wordt positief beoordeeld, met name door controllers. Zij ervaren een vriendelijke bejegening en worden goed geholpen bij vragen. Ook zijn zij positief over de helderheid van de communicatie, de prettige samenwerking en duidelijke informatie op de website. Zorgprofessionals hebben minder vaak contact, en ook minder vaak positieve ervaringen op deze punten.

Uit interviews blijkt dat vanuit alle stakeholdergroepen meer behoefte is aan meer transparantie en frequentere communicatie vanuit de NZa. Niet alleen over beleidswijzigingen, maar ook over trends en toekomstplannen. Hierin is vooral transparante communicatie van belang. Er is behoefte aan uitleg waarom bepaalde keuzes worden gemaakt en op welke manier die keuzes bijdragen aan het toegankelijk en betaalbaar houden van de zorg.

Verder willen de verschillende stakeholdergroepen, zoals onderzoeksinstellingen en zorgaanbieders, actief samenwerken – en dus meer contact – met de NZa, zodat de NZa beter weet wat speelt in de praktijk. Er is daarnaast behoefte aan meer toegankelijke systemen ter bevordering van de gebruiksvriendelijkheid. 

Betrouwbaarheid heeft grootste invloed op vertrouwen en reputatie  

Uit een analyse van kenmerken die het meest van invloed zijn op het vertrouwen in, en de reputatie van de NZa, geven alle respondenten aan dat ze ‘betrouwbaarheid’ het belangrijkste kenmerk vinden, gevolgd door 'deskundigheid' en 'zorgvuldigheid'. (Meer dan) de helft van de respondenten vinden deze kenmerken ook passen bij de NZa. 

Uit de analyse blijkt dat respondenten 'vooruitstrevend’ ook een belangrijk kenmerk vinden voor vertrouwen en de reputatie, vooral bestuurders en zorgprofessionals, maar deze waarden vinden zij minder vaak bij de NZa passen. Uit de interviews komt naar voren dat respondenten willen dat de NZa meer een voortrekkersrol neemt in de zorgtransitie, een visie creëert voor de lange termijn, meebeweegt met de snelle veranderingen binnen de zorgsectoren en het gebruik van innovatie stimuleert om de zorgtransitie te ondersteunen. 

Onderzoeksopzet 

Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos I&O. Ruim 4600 respondenten namen deel aan een vragenlijst. Zij vertegenwoordigen een breed palet aan organisaties in en rond zorg: bestuurders, financieel specialisten, zorgaanbieders, verzekeraars, professionals, beleidsmakers en ketenpartners. Daarnaast zijn verdiepende interviews gehouden met twintig respondenten. Alle deelname was anoniem. 

Over de NZa

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft als missie om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden voor alle Nederlanders. Wij zijn ervan overtuigd dat de toegang tot goede zorg niet afhankelijk mag zijn van je portemonnee. Een solidair zorgstelsel is daarbij het uitgangspunt. Als belangenbehartiger van de samenleving zijn wij opgericht om in te grijpen als dat uitgangspunt in gevaar komt. Dat doen wij als beleidsmaker, toezichthouder en kennispartner. Zo maken wij regels voor passende bekostiging en contractering in de zorg. Houden wij toezicht op zorgaanbieders, zorgverzekeraars, zorgkantoren en het CAK. En adviseren wij, gevraagd en ongevraagd, het zorgveld vanuit onze onafhankelijke positie als kennishouder. Dit doen wij bijvoorbeeld aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en andere partijen op basis van onze zorgvuldige analyses en onderzoeken.