De meeste jeugdregio’s schatten de gevolgen voor de wijze waarop zij jeugdzorg inkopen en contracten managen klein in (figuur 3).
Figuur 3: gevolgen van de wet voor inkoop en contractmanagement
Gevolgen Aantal jeugdregio's Heel groot 1 Groot 9 Geen gevolgen 0 Klein 19 Heel klein 1 Beweeg de tabel horizontaal om meer te zien
In de toelichting werd het vaakst aangegeven dat de gevolgen klein worden geacht, omdat de bestaande werkwijze in veel jeugdregio’s al grotendeels aansluit bij wat de wet vraagt. Toch gaven een aantal jeugdregio’s aan wel grote gevolgen te verwachten. Uit de toelichting kwam naar voren dat dit vooral gaat om jeugdregio’s waar de bestaande werkwijze drastisch aangepast zal moeten worden, of waar de bestaande regionale samenwerking uitgebreid zal moeten worden met een aantal gemeenten.
De houding van de jeugdregio’s ten opzichte van de wet is grotendeels neutraal of positief (figuur 4).
Figuur 4: hoe wordt de wet binnen de jeugdregio ervaren
Houding Aantal jeugdregio's Heel positief 1 Positief 11 Neutraal 15 Negatief 1 Heel negatief 1 Beweeg de tabel horizontaal om meer te zien
In de toelichting werd vooral genoemd dat de wet aansluit bij de bestaande praktijk en helderheid schept over de voorwaarden waar de regionale samenwerking aan moet voldoen. Hoewel slechts 2 respondenten aangaven (heel) negatief tegenover de wet te staan, werden in de toelichting ook kritische kanttekeningen bij de wet geplaatst. Twee respondenten merkten op dat de wet niets doet aan de arbeidsmarkttekorten in de jeugdzorg en daarnaast werd opgemerkt dat de wet niet concreet genoeg is en dat de wet de lokale beleidsvrijheid inperkt. Ook werd opgemerkt dat de wet eigenlijk weinig toevoegt.
Vervolgens werd gevraagd welke zorgvormen door de jeugdregio (boven)regionaal ingekocht worden (figuur 5). Opvallend is dat slechts 4 jeugdregio’s alleen de (hoog)specialistische jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering (boven)regionaal inkopen en verreweg de meeste jeugdregio’s aangaven (vrijwel) alle jeugdzorg (boven)regionaal in te kopen. Deze jeugdregio’s gaan in hun samenwerking dus verder dan de wettelijke verplichting.
Figuur 5: welke zorgvormen (boven)regionaal ingekocht worden
Zorgvormen Ingekocht door jeugdregio Alle zorgvormen 8 Alle zorgvormen behalve lokale teams 11 Alleen (hoog)specialistisch, JB en JR 4 Anders 7 Beweeg de tabel horizontaal om meer te zien
In de toelichting wordt vooral aangegeven dat jeugdregio’s ervoor kiezen om meerdere zorgvormen (boven)regionaal in te kopen vanwege grotere efficiënte (lagere uitvoeringskosten van inkoop en contractmanagement), schaalvoordelen en een sterkere positie ten opzichte van zorgaanbieders.
Vervolgens werd de (open) vraag gesteld, hoe bepaald wordt welke zorgvormen in welke mate ingekocht worden. Hier werd het vaakst aangegeven dat dit gebaseerd is op historisch zorggebruik. Daarnaast werden signalen van aanbieders en gemeenten meerdere keren genoemd.
Figuur 6: de jeugdregio’s hebben voldoende inzicht in de vraag naar jeugdzorg
Helemaal mee eens 3 Eens 9 Niet eens/niet oneens 10 Oneens 7 Helemaal oneens 1 Beweeg de tabel horizontaal om meer te zien
De antwoorden op de vraag of de jeugdregio’s voldoende inzicht in de vraag naar jeugdzorg hebben, wordt door 10 jeugdregio’s bevestigend noch ontkennend beantwoord. Twaalf jeugdregio’s zijn het (helemaal) eens met de stelling, 8 zijn het (helemaal) oneens. Deze verdeling van de antwoorden bevestigt wat ook in de gesprekken naar voren kwam: de regio's hebben wel inzicht in de zorgvraag, maar verschillen in de mate waarin zij dit zicht als voldoende ervaren. Een deel ervaart voldoende inzicht, terwijl andere regio’s hierin nog duidelijke lacunes zien.
Jeugdregio’s noemen daarbij verschillende concrete aspecten waarop zij hun inzicht verder zouden willen vergroten. Behalve de capaciteit van verblijfslocaties en wachttijden, die respectievelijk 4 en 3 keer genoemd werden, werd geen enkel aspect van de zorgvraag meer dan 2 keer genoemd. Verder werden tal van uiteenlopende aspecten genoemd zoals doorplaatsingen, zeer specialistische hulpvormen, meer zicht op effectiviteit, welke zorgvormen andere jeugdregio’s missen, zicht op de arbeidsmarkt en zicht op de expertise die daadwerkelijk ingezet wordt en beschikbaar is.
Figuur 7: belangrijkste informatiebronnen voor aansluiting vraag en aanbod (drie antwoorden mogelijk)
Informatiebronnen Aantal jeugdregio's Berichtenverkeer 21 Beschikbaarheidswijzer 12 Eigen uitvraag 4 Aanbieders/contractmanagement 20 Lokale toegang/wijkteams 15 Andere verwijzers 5 Anders 6 Beweeg de tabel horizontaal om meer te zien
Net als in de gesprekken werden hier vooral het berichtenverkeer, gesprekken met aanbieders (al dan niet in het kader van contractmanagement) en informatie van de lokale toegang genoemd als belangrijkste bronnen (figuur 7).
Tot slot werd gevraagd hoe de jeugdregio’s handelen als blijkt dat een benodigde zorgvorm niet of in onvoldoende mate is ingekocht. Ook uit de enquête blijkt dat jeugdregio’s op verschillende manieren proberen om een oplossing te vinden. Het meest genoemd werden maatwerkvoorzieningen, in overleg treden met reeds gecontracteerde aanbieders en het openstellen van contracten of nieuwe inkooptrajecten.