De beeldvorming over de jeugdzorg wordt voor een groot deel bepaald door aanhoudende geluiden over een steeds verder toenemend gebruik. De afgelopen jaren is hier echter een duidelijke kentering zichtbaar. Het gebruik bleef weliswaar stijgen, maar in veel mindere mate dan voorheen. Nam het aantal jeugdigen met jeugdzorg in 2016 nog met 6% toe ten opzichte van het voorgaande jaar, in 2022 en 2023 was deze groei teruggelopen tot 1%. In 2024 leek, op basis van voorlopige cijfers, zelfs sprake van een lichte afname (2%). Uiteindelijk bleek in 2024 alsnog sprake geweest te zijn van een minimale toename (minder dan 1%). De cijfers over 2025 laten een afname van het aantal jeugdigen met jeugdzorg met 3% zien ten opzichte van 2024, waarbij opnieuw de kanttekening gemaakt moet worden dat dit voorlopige cijfers zijn (CBS 2026a). Toch lijkt nu een eind te zijn gekomen aan de voortdurende toename van het gebruik van de afgelopen decennia. De voorlopige cijfers laten zien dat 477.495 jeugdigen een vorm van jeugdzorg ontvingen in 2025. Daarmee kreeg 10,8% van de jeugdigen in Nederland een vorm van jeugdzorg. Dit is iets lager dan in 2024 (11,1%), maar nog iets hoger dan 5 jaar geleden (10,6%). Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat het totaal aantal jeugdigen in Nederland in de verslagperiode aan slechts zeer beperkte fluctuaties onderhevig was.  

Een duidelijke verklaring voor de daling is er vooralsnog niet. Aangezien de groei van het gebruik al enkele jaren aan het afvlakken was, lag een daling wel in de lijn der verwachting. Er zijn verschillende mogelijke verklaringen voor de afname. Zo kan de zorgvraag daadwerkelijk zijn afgenomen, bijvoorbeeld als gevolg van een succesvol preventiebeleid of doordat een natuurlijk plafond in de zorgbehoefte is bereikt. Ook kan een groter deel van de ondersteuning buiten de jeugdzorg worden geboden, bijvoorbeeld door een grotere rol voor de gemeentelijke toegang. Ten slotte kan een gebrek aan beschikbaarheid van jeugdzorg, bijvoorbeeld door lange wachtlijsten of doordat de sector tegen de grenzen aanloopt van het volume dat zij kan leveren, ertoe leiden dat er minder jeugdzorg wordt geleverd. Nader onderzoek is nodig om de oorzaken van de ingezette daling te duiden. 

Daarnaast is het zo dat de verschillen tussen jeugdregio’s en tussen gemeenten groot zijn. Het percentage jeugdigen dat een vorm van jeugdzorg ontving liep uiteen van 6 tot 20% tussen verschillende gemeenten en van 9 tot 14% wanneer naar jeugdregio’s gekeken wordt. Deze verschillen kunnen worden verklaard door sociaaleconomische verschillen tussen jeugdregio’s en gemeenten (Significant 2017) en door de gemeentelijke beleidsvrijheid in een gedecentraliseerd stelsel, die leidt tot verschillen in organisatie en inkoop van jeugdzorg (It's public 2021) en in aanbod en toegankelijkheid (ROB 2020, Stuurgroep Maatregelen financiële beheersbaarheid Jeugdwet 2021). Uit onderzoek (CBS 2023) blijkt ook een samenhang tussen jeugdzorggebruik en bepaalde achtergrondkenmerken van jeugdigen. Zo hebben jeugdigen met jeugdzorg bijvoorbeeld vaker ook te maken met andere problemen in het gezin. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat deze samenhang niet automatisch een causale relatie betekent. Het benadrukt wel de noodzaak van een domeinoverstijgende aanpak van problemen. 

Figuur 1: jeugdigen met jeugdzorg 2021-2025

Figuur 1 laat zien dat het aantal jeugdigen in vrijwel alle vormen van jeugdzorg in 2025 afnam, met uitzondering van jeugdreclassering.  

Het aantal jeugdigen met jeugdhulp zonder verblijf nam in 2025 met 3% af ten opzichte van het voorgaande jaar. Desondanks lag het aantal nog altijd 3% hoger dan in 2021. Ook het aantal jeugdigen met jeugdhulp met verblijf liet een afname zien, namelijk 6% ten opzichte van 2024. Jeugdhulp met verblijf laat al langer een afname zien: ten opzichte van 2021 bedroeg de daling 14%. Jeugdbescherming liet in 2025 een afname zien van 3% ten opzichte van het voorgaande jaar. Het aantal jeugdigen met jeugdbescherming nam de afgelopen jaren al behoorlijk af: met 20% in 2025 ten opzichte van 2021. Deze trend lijkt door te zetten, zij het dat de afname in 2025 minder sterk was dan in voorgaande jaren. Hier worden verschillende mogelijke verklaringen voor gegeven. Onderzoek (Buisen et al. 2026) wijst op een toename van de hulp in het vrijwillig kader, waardoor minder vaak een beroep op het gedwongen kader gedaan zou worden, en op een kritischere houding ten opzichte van gedwongen maatregelen. Daarnaast wijst dit onderzoek op uitvoeringsproblemen als personeelstekorten en wachtlijsten. In lijn hiermee berichtte Dagblad Trouw in mei 2026 op basis van gepubliceerde uitspraken dat rechters bij het al dan niet opleggen van maatregelen rekening houden met een tekort aan jeugdbeschermers en in voorkomende gevallen om deze reden niet ingrijpen (Trouw 25-5-2026).  

Dat het aantal jeugdigen met jeugdbescherming is afgenomen betekent dan ook niet dat de problemen bij de GI’s, die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de jeugdbescherming en de jeugdreclassering, verdwenen zijn. Dagblad Trouw berichtte in juli 2026 dat ruim 200 kinderen in Nederland die een vaste voogd zouden moeten hebben, deze niet hebben. In totaal stonden in oktober 2025 bijna 1500 kinderen op een wachtlijst voor een jeugdbeschermer. Deze kinderen komen onder de hoede van teams van medewerkers, wat volgens ouders en pleegouders tekortschiet (Trouw 14-7-2026).   

Jeugdreclassering is de enige vorm van jeugdzorg waarbij het aantal jeugdigen de afgelopen jaren is toegenomen. In 2025 nam het aantal jeugdigen met jeugdreclassering toe met vier procent ten opzichte van 2024. In 2023 en 2024 liet jeugdreclassering ook al een toename zien. Daarmee wijkt de trend in de jeugdreclassering de afgelopen jaren duidelijk af van de andere vormen van jeugdzorg. In 2025 lag het aantal jeugdigen met jeugdreclassering 9% hoger dan in 2021.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering

Jeugdbescherming en jeugdreclassering onderscheiden zich van andere vormen van jeugdzorg doordat zij uitsluitend door gecertificeerde instellingen (GI's) uitgevoerd mogen worden en, net als gesloten jeugdhulp, alleen door de rechter opgelegd kunnen worden. Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt opgelegd als de veiligheid en ontwikkelingen van jeugdigen bedreigd wordt. Een jeugdreclasseringsmaatregel -een combinatie van toezicht en begeleiding - wordt opgelegd als een jeugdige met de politie of een leerplichtambtenaar in aanraking is gekomen.

Wat betreft omgang vormen jeugdbescherming en jeugdreclassering slechts een beperkt deel van de totale jeugdzorg. In 2025 bedroeg het aantal jeugdigen met jeugdbescherming of jeugdreclassering 9% van alle jeugdigen met jeugdzorg. Omgerekend naar de totale populatie betekent dit dat van alle jeugdigen van 0 tot 18 jaar 1% een vorm van jeugdbescherming kreeg in 2025 en 0,4% van alle jeugdigen van 12 tot 23 jaar een vorm van jeugdreclassering.

Van het totaal aantal jeugdzorgtrajecten betrof 7% jeugdbescherming en jeugdreclassering. De gemeentelijke uitgaven aan jeugdbescherming en jeugdreclassering in 2025 bedroegen 7% van de totale uitgaven aan jeugdzorg, exclusief wijkteams (CBS 2026c).

Desondanks speelt vooral de jeugdbescherming wel een grote rol in de maatschappelijke en politieke discussie over de jeugdzorg. Met name wanneer zich incidenten en calamiteiten voordoen in de jeugdbescherming, krijgen deze gewoonlijk veel aandacht in de media, maar ook problemen rond wachtlijsten en personeelstekorten halen regelmatig het nieuws.

Verklaringen voor de toename voor het aantal jeugdigen met jeugdreclassering zijn vooralsnog niet voorhanden. Om hier inzicht in te verkrijgen is nader onderzoek noodzakelijk. 

Jeugdhulp met en zonder verblijf

Met jeugdhulp met verblijf wordt hulp bedoeld waarbij de jeugdige verblijft en overnacht op de locatie van de aabieder. Dit kan een pleeggezin zijn, een gezinshuis, een logeerhuis, een leef- of behandelgroep, een gesloten afdeling of ggz-instelling. Jeugdhulp zonder verblijf is hulp waarbij de jeugdige thuis blijft wonen. Dit wordt ook ambulante jeugdhulp genoemd.

Figuur 2: jeugdigen met jeugdzorg naar geslacht 2021-2025

Sinds de decentralisatie is het verschil in jeugdzorggebruik tussen jongens en meisjes gestaag kleiner geworden. Was de verhouding in 2015 nog 59-41, sinds 2022 is deze stabiel gebleven op 54-46. Wanneer wordt gekeken naar de verschillende vormen van jeugdzorg, dan is er in 2025 alleen bij de jeugdreclassering een groot verschil tussen jongens en meisjes (84-16). Bij jeugdhulp zonder verblijf (53-47), jeugdhulp met verblijf (52-48) en jeugdbescherming (52-48) zijn de verschillen beperkt.  

Wel verschilt de verhouding tussen jongens en meisjes sterk naar leeftijd. Tot ongeveer 12-jarige leeftijd maken relatief meer jongens gebruik van jeugdzorg, terwijl vanaf 12 jaar juist relatief meer meisjes jeugdzorg ontvangen (CBS 2026d). Jeugdigen maken vooral gebruik van jeugdzorg tussen hun vierde en achttiende levensjaar, zoals te zien in figuur 3. 

Figuur 3: jeugdzorg naar vorm en leeftijd 2025