Nieuwe bekostiging voor samenwerkingsverbanden in de eerstelijn

Regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (resv's) en hechte wijkverbanden zijn samenwerkingsnetwerken van zorg- en welzijnspartijen die in de wijk en regio gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de organisatie van zorg. Met deze nieuwe beleidsregel zorgen we voor bekostiging voor taken die nodig zijn om de eerstelijn goed te laten functioneren, maar die niet aan één individuele patiënt zijn toe te rekenen. Voorbeelden hiervan zijn afstemming tussen zorgprofessionals en partijen. 

Van visie naar beleidsregel

Samen met partijen uit de eerste lijn hebben we onder leiding van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) gezamenlijk de Visie eerstelijnszorg 2030 (januari 2024) en Uitwerking regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (juli 2025) vastgesteld. Het doel is om te investeren in een sterke eerstelijnszorg als fundament voor toegankelijke zorg, in de eerste lijn en daarbuiten. Door de capaciteit van zorgprofessionals slimmer in te zetten en de samenwerking in de wijk en regio te versterken, blijft zorg ook in de toekomst bereikbaar. Wij geloven sterk in deze koers, waarin samenwerking tussen sectoren en domeinen centraal staat. Daarom hebben wij samen met de partijen gewerkt aan het vormgeven van bekostiging binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw) die past bij het takenpakket van samenwerkingsverbanden op wijk- en regioniveau. Dit heeft geleid tot de beleidsregel Experiment versterking organisatie eerstelijnszorg binnen Zvw-verzekerde zorg (BR/REG-27110).

Bekostiging die ruimte biedt voor regionale verschillen

De bekostiging is bewust open vormgegeven. Dit is samen met de partijen besloten, want het geeft regio’s de vrijheid om zelf afspraken te maken die passen bij hun lokale situatie. Regionale samenwerkingsverbanden en hechte wijkverbanden spreken met de marktleidende zorgverzekeraar af welke taken zij uitvoeren en hoe zij die organiseren. Zo kan het volledige samenhangende takenpakket in één regionale afspraak worden bekostigd. De vergoeding is daarmee niet gekoppeld aan individuele patiënten, maar aan de gezamenlijke inzet die nodig is om de eerste lijn goed te laten functioneren.

Duidelijke afspraken als randvoorwaarde voor succes

De ruimte die de bekostiging geeft aan partijen vraagt om duidelijke afspraken en goede samenwerking tussen zorgaanbieders en verzekeraars. Er is een handreiking contractering opgesteld om het inkoopproces voor 2027 verder te stroomlijnen. Daarnaast werken we samen met de partijen mee aan de verdere invulling voor de kaders in het experiment op basis van een afgestemde realisatieagenda.

Monitoring, uitvoering en leren in de praktijk

De komende periode gaan we samen met de betrokken partijen in gesprek over de monitoring van deze bekostiging. Hierbij hebben we aandacht voor de voortgang van de regionale samenwerkingsverbanden en hechte wijkverbanden en de resultaten die zij boeken, maar ook voor de eventuele knelpunten van deze bijzondere bekostigingsvorm. Samen met andere overheidspartijen (VWS, Zorginstituut en IGJ) kijken wij daarnaast of aanpassingen in wet- en regelgeving bijdragen aan de samenwerking in de zorg en het sociaal domein.

De rol van de NZa bij deze experimentele bekostiging

De beleidsregel kent een experimentstatus. Tijdens de looptijd van 5 jaar kijken we of het gedeelde idee bij de bekostiging ook in praktijk werkt. De versterking van de eerste lijn komt vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Het is een beweging van alle betrokken partijen in de eerste lijn waar wij in geloven en die wij ondersteunen. Met het beschikbaar stellen van deze beleidsregel maken wij mogelijk dat deze beweging bekostigd kan worden vanuit de Zvw. Daarbij richten wij ons op contractering en sturing met de meeste impact op toegankelijkheid en betaalbaarheid. Waar nodig passen wij, samen met andere overheidsorganisaties, regelgeving aan om passende zorg te ondersteunen.