Voor mensen met (dreigende) psychiatrische crisis is het van groot belang dat High & Intensive Care (HIC) en Intensive Home Treatment (IHT) overal in Nederland beschikbaar zijn. Uit de verkenning van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) naar deze twee onderdelen van de cruciale geestelijke gezondheidszorg (ggz) blijkt dat er nog te weinig inzicht is in de organisatie en kwaliteit van deze zorg en landelijke knelpunten. Daardoor is nog niet vast te stellen welke vorm van bekostiging en inkoop het meest passend is en daadwerkelijk bijdraagt aan de beschikbaarheid van zorg voor deze kwetsbare patiënten. Wel zijn op korte termijn belangrijke stappen mogelijk om de toegankelijkheid van HIC en IHT te verbeteren.
Beeld: © ISK
Ingrijpende wijziging
Momenteel worden HIC en IHT grotendeels ingekocht via reguliere prestaties binnen het zorgprestatiemodel en voor een kleiner deel via de budgetbekostiging voor de acute ggz. De NZa voerde de verkenning uit op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, met de vraag of een budgetbekostiging met inkoop in representatie kan bijdragen aan passende bekostiging en inkoop zodat er voldoende voorzieningen beschikbaar zijn voor de meest kwetsbaren. Ook de NZa deelt het belang hiervan. Net als bij eerdere adviezen over een budgetbekostiging voor de acute verloskunde, intensive care en spoedeisende hulp geldt dat een ingrijpende wijziging in de bekostiging alleen verantwoord is als duidelijk is welk probleem het oplost en onder welke voorwaarden. Op dit moment ontbreekt die duidelijkheid voor HIC en IHT.
Stappen op korte termijn
De NZa kan op dit moment geen definitief advies geven over de meest passende bekostiging en inkoop, of over de inzet van een budgetbekostiging met inkoop in representatie. Wel zijn er op korte termijn belangrijke stappen mogelijk. Zo kunnen betrokken partijen samenwerken aan een duidelijk normenkader voor de organisatie en kwaliteit van deze zorg. Daarnaast is er beter inzicht nodig in de aard van de zorg, zorgaanbieders en groepen patiënten. Ook kunnen zorgverzekeraars onderlinge afspraken maken om de inkoop meer op elkaar af te stemmen en mogelijk gebruikmaken van opties binnen de bekostiging van de acute psychiatrie. De NZa adviseert om aan de slag te gaan met de acties uit de opgestelde werkagenda. Ook zorgverzekeraars en zorgaanbieders hebben en houden hierin een belangrijke rol. We verwachten in de loop van 2027 opnieuw advies te geven. Tegelijkertijd intensiveren we ons toezicht op zorgverzekeraars en zorgaanbieders in de cruciale ggz.
Eerdere adviezen budgetbekostiging
De NZa zet zich in voor de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg. Dat doen we, onder andere, door de ontwikkeling van de bekostiging. Eerder brachten we al adviezen uit over de invoering van budgetbekostiging voor de spoedeisende hulp, acute verloskunde en de intensive care. In deze Informatiekaart zijn de belangrijkste verschillen toegelicht tussen die zorgsoorten.