Tijdige toegang tot zorg: wat verwachten we van de zorgverzekeraars?

De corona-uitbraak stelt zorgmedewerkers, zorgaanbieders en zorgverzekeraars zwaar op de proef. Het is nu extra duidelijk hoe belangrijk het is dat iedereen die dat nodig heeft, op tijd zorg kan krijgen. Duidelijk is dat niet één partij hiervoor de sleutel in handen heeft. Het garanderen van tijdige toegang tot zorg is een samenspel tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars, zorgkantoren, gemeenten en overheid.

Nieuws-handvatten-zorgkader
©SP

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) werkte de afgelopen tijd aan een duiding van de zorgplicht voor zorgverzekeraars. Deze duiding is een hulpmiddel waarmee we duidelijk maken wat we specifiek van hen verwachten als de toegankelijkheid en continuïteit van zorg onder druk staat. Dit kan hen helpen bij een bijzondere situatie zoals de corona-uitbraak, maar ook als een zorgaanbieder failliet dreigt te gaan of als de wachttijden voor bepaalde zorg structureel oplopen.

Wanneer een dergelijke situatie zich voordoet, moeten zorgverzekeraars zich inspannen om te zorgen dat hun verzekerden kunnen blijven rekenen op tijdige toegang tot zorg. Voorbeelden van hoe en wanneer zorgverzekeraars zich moeten inspannen zijn:

  • Lange wachtlijsten. Via zorgbemiddeling kunnen zorgverzekeraars hun verzekerden  bemiddelen naar een zorgaanbieder waar eerder plek is. Zij moeten zorgen voor een vindbaar en toegankelijk loket en ervoor zorgen dat verzekerden hen goed weten te vinden.
  • Dreigende sluiting van een zorgaanbieder. Zorgverzekeraars moeten in de gaten houden welke zorgaanbieders in financieel zwaar weer zitten. Als een zorgaanbieder dreigt te moeten sluiten, dan verwachten we dat zorgverzekeraars op tijd een plan opstellen om waar nodig te borgen dat de zorg goed en zorgvuldig wordt overgedragen aan een andere zorgaanbieder.   

Maar zorgverzekeraars kunnen het niet alleen. Ook andere partijen hebben een verantwoordelijkheid bij het realiseren van goede, toegankelijke en betaalbare zorg. Denk hierbij aan de samenwerking met zorgaanbieders, gemeenten en Wlz-uitvoerders. Zo moeten zorgaanbieders de zorgverzekeraar tijdig van de juiste informatie voorzien. Actuele informatie is essentieel om de zorg rondom de patiënt te coördineren. Deze is niet altijd beschikbaar voor zorgverzekeraars, zoals ook is gebleken tijdens de corona-uitbraak.  

Wij zijn met het ministerie van VWS en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd in gesprek om ook voor zorgaanbieders handvatten op te stellen over wat van hen verwacht mag worden als de toegang tot zorg onder druk komt te staan.

Samenwerking en coördinatie tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders en andere partijen, op landelijk en regionaal niveau, is nodig om knelpunten in de toegankelijkheid en continuïteit van zorg op te lossen. Zijn er knelpunten die een zorgverzekeraar niet alleen kan oplossen? Dan verwachten we wel dat dit ze dit op tijd aankaarten bij andere organisaties zoals bijvoorbeeld overheden, andere zorgorganisaties, zorgkantoren en gemeenten.