Verfijning van cliëntprofielen draagt bij aan passende zorg thuis

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) werkt in de wijkverpleging in een experiment samen met wijkverpleegkundigen, zorgaanbieders en zorgverzekeraars aan een nieuwe bekostiging. Deze moet het organiseren van passende zorg thuis ondersteunen. In de nieuwe bekostiging werken we met cliëntprofielen die inzicht geven in de zorgvraag van mensen op basis van een aantal cliëntkenmerken. In 2023 zetten we een volgende stap in het ontwikkelen van de nieuwe bekostiging. Dat doen we op basis van het onderzoek ‘Tweede pilot cliëntprofielen’ waaraan het afgelopen jaar zes grote aanbieders hebben mee gedaan. Vanaf medio volgend jaar vragen we alle zorgaanbieders om voor hun cliënten de cliëntprofielen te registreren. Op die manier hebben alle cliënten op 1 januari 2024 een cliëntprofiel. 

Opzet nieuwe bekostiging

In de nieuwe bekostiging is het mogelijk om niet meer per uur, maar voor een langere periode (bijvoorbeeld per dag, week, maand of kwartaal) zorg te declareren. Cliëntprofielen zijn een belangrijke voorwaarde voor deze innovatieve vorm van bekostiging. Zij geven inzicht in de zorgvraag via een uniforme indeling van cliënten in groepen. Cliënten worden op basis van een aantal cliëntkenmerken ingedeeld in een cliëntprofiel. Dat gebeurt via een vragenlijst die wijkverpleegkundigen invullen voor hun cliënt bij de (her)indicatie. Belangrijk is dat de cliëntprofielen de indicatiestelling niet vervangen. De afgelopen jaren heeft de NZa, in samenwerking met de Universiteiten Maastricht en Tilburg en een aantal grote zorgaanbieders gewerkt aan het ontwikkelen van cliëntprofielen. In het tweede onderzoek hebben we de set profielen verfijnd zodat zij leiden tot meer herkenbare cliëntgroepen, die aansluiten bij de dagelijkse praktijk in de wijkverpleging. Daarmee kunnen zij bijdragen aan het inhoudelijke gesprek over de zorg tussen aanbieders en verzekeraars. 

Uitkomsten onderzoek

Het onderzoek ‘Tweede pilot cliëntprofielen’ leidt tot zes verschillende modelvarianten voor cliëntprofielen. Wijkverpleegkundigen waren actief betrokken bij het ontwikkelen van deze varianten. Uit het onderzoek blijkt dat het mogelijk is om tot meer herkenbare cliëntprofielen te komen. Ook hebben we de voorspelkracht van nieuwe cliëntkenmerken berekend. Het blijkt lastig om die verder te verhogen zonder dat het aantal cliëntprofielen te veel toeneemt. 

Hoe nu verder

Begin 2023 besluit de NZa welke cliëntprofielen gebruikt gaan worden. Daarbij maken we in nauw overleg met de brancheorganisaties in de wijkverpleging een keuze voor één van de varianten uit het onderzoek. Hierbij willen we een goede middenweg vinden tussen het aantal cliëntkenmerken dat wijkverpleegkundigen gaan registreren en de inzichten die het werken met cliëntprofielen oplevert.

Vanaf 1 januari 2024 is het registreren van een cliëntprofiel voor elke cliënt een verplicht onderdeel van het experiment bekostiging wijkverpleging. Cliëntprofielen geven informatie over de cliëntenpopulatie, maar niet over de (beoogde) uitkomst van zorg. Waardegedreven zorg financieren op basis van uitkomsten is vooralsnog een stip aan de horizon. De cliëntprofielen zijn wel een belangrijke stap in de goede richting.