Aanhoudende afschaling kritieke planbare zorg vraagt om aandacht

Ziekenhuizen meldden op donderdag 23 december opnieuw een vergelijkbare afschaling van ziekenhuiszorg als in de afgelopen weken. Dat blijkt uit de Monitor Toegankelijkheid van Zorg; Gevolgen van Covid-19 die de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) maandelijks publiceert. Op dit moment zijn 41 procent minder operatiekamers in gebruik dan normaal, vergelijkbaar met de afgelopen weken.

De afgelopen periode geven ongeveer 20 ziekenhuizen aan dat ze kritieke planbare zorg niet of niet altijd binnen zes weken kunnen leveren. Het gaat hier om zorg die wel binnen zes weken moet plaatsvinden om gezondheidsschade te voorkomen. Deze week gaat het om een gewogen percentage van 40 procent van ziekenhuizen die deze zorg dus niet altijd binnen zes weken kan leveren. Dat baart ons zorgen. De aanhoudende afschaling van de kritieke planbare zorg kan zorgen voor gezondheidsschade.

Focus op kritieke planbare zorg

In een gezamenlijke brief van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Zorgautoriteit aan ziekenhuisbestuurders hebben we het belang benadrukt om de komende weken bijzondere aandacht te hebben voor kritieke planbare zorg en herstel van zorgverleners. De omikronvariant leidt mogelijk medio januari weer tot druk op de (semi-)acute zorg en tot afschaling van (kritieke) planbare zorg.

Voor mensen die wachten op kritieke planbare zorg is uitstel van zorg risicovol. Daarnaast zien we op dit moment regionale verschillen in de toegankelijkheid van deze zorg. Om die reden vinden de NZa en IGJ het van belang dat de komende tijd de beschikbare IC-capaciteit en OK-capaciteit worden ingezet om deze patiƫnten te helpen.

Planbare zorg

Net als in de voorgaande weken geven bijna alle ziekenhuizen aan planbare zorg zoals knie- en heupoperaties te hebben afgeschaald. 49 procent van de ziekenhuizen heeft deze zorg deels geannuleerd en 50 procent volledig. Ziekenhuizen houden hun reguliere zorg afgeschaald om ervoor te zorgen dat zij acute en semi-acute zorg (zorg die binnen 24 uur moet worden verleend om gezondheidsschade te voorkomen) kunnen blijven verlenen.

Druk in hele zorg hoog

Ook de druk in de huisartsenzorg en de wijkverpleging is door het hoge aantal Covid-19-patiƫnten weer toegenomen. Onder meer om de ziekenhuizen te ontlasten verwijzen huisartsen minder door. De poliklinische zorg en de oncologische diagnostiek zijn niet afgenomen tot en met november. De toegankelijkheid van de geestelijke gezondheidszorg komt ook steeds verder onder druk te staan. De vraag naar ggz is al geruime tijd hoger dan voorheen en de wachttijden zijn langer dan de norm en lopen voor een aantal diagnoses verder op.