Zorg in ziekenhuizen opnieuw verder afgeschaald

Ziekenhuizen melden gisteren, 25 november, een verdere afschaling van de ziekenhuiszorg. Dat staat in de monitor Toegankelijkheid van Zorg; Gevolgen van Covid-19. Op dit moment zijn 33% minder operatiekamers in gebruik dan normaal, tegenover 29% minder op maandag 22 november. Daarnaast geven 18 ziekenhuizen (34%) aan de kritieke planbare zorg niet, of niet altijd, binnen zes weken te kunnen leveren. Dat is zorg die wel binnen zes weken moet plaatsvinden om gezondheidsschade te voorkomen. Afgelopen maandag waren dit er nog 14. Binnen de regio wordt bekeken waar mensen binnen zes weken behandeld kunnen worden.

Beeld: ©ISK

De landelijke druk op IC’s en klinieken is nog steeds ernstig (ruim 3 op een schaal van 5). Bijzondere maatregelen en accentverlegging zijn hier nodig om de kwaliteit te behouden. 55 van de 70 ziekenhuizen (80%) geven aan een deel van de planbare zorg te hebben afgeschaald. Nog eens 12 ziekenhuizen (18%) geven aan geen planbare zorg meer te leveren.

Fase 2D

De ontwikkelingen in de ziekenhuizen leiden ertoe dat het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) gisteren heeft geconstateerd dat de huidige situatie in de zorg past bij Fase 2D van het opschalingsplan van het LNAZ. Dit betekent dat in het hele land de zorgcontinuïteit onder druk staat, omdat meerdere regio’s aangeven de kritieke planbare zorg niet meer volledig te kunnen leveren en de toegang tot de acute en semi-acute zorg in gevaar komt. De NZa en IGJ hebben dit bekrachtigd op verzoek van de minister van VWS. De minister heeft Fase 2D vervolgens formeel afgekondigd. We hebben samen met het LNAZ en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd een brief gestuurd aan alle zorgpartijen om aan te geven wat er van hen wordt verwacht om de acute en semi-acute zorg toegankelijk te houden. Het is nodig dat alle planbare zorg (urgentieklasse 4 en 5) wordt afgeschaald om zo voldoende IC- en verpleegcapaciteit te creëren en de druk op de vervolgzorg te verminderen. Ook van zelfstandige klinieken (zbc’s) wordt verwacht om de vervolgzorg zoals verpleeghuizen en thuiszorg niet te belasten met patiënten en waar mogelijk de ziekenhuizen te ondersteunen.

Meer inhaalzorg

De afgeschaalde zorg leidt tot meer inhaalzorg. 75 duizend van die inhaaloperaties zijn inmiddels ingepland in de 55 ziekenhuizen die plannen voor deze inhaalzorg hebben gedeeld met de zorgverzekeraars. In totaal gaat het naar schatting om zo’n 100 duizend ingeplande operaties, de zogenoemde werkvoorraad.

Bezettingsgraad verpleeghuizen

Na een groei in de bezettingsgraad in de eerste helft van het jaar, zien we de afgelopen maanden een stabilisatie.
De bezettingsgraad ligt nog steeds net onder het niveau van voor de pandemie. Verklaringen die we hiervoor hebben gehoord zijn dat het ziekteverzuim in de verpleeghuizen hoog is en het CIZ achter loopt met indicatiestellingen.

Ggz

We zien dat het aantal verwijzingen dat huisartsen voor jongeren uitschrijven naar de ggz al sinds de eerste lockdown in 2020 boven het niveau ligt dat je zou verwachten zonder coronapandemie. De aanmeldwachttijden in de ggz zijn licht gestegen en zijn voor veel diagnoses ongeveer vergelijkbaar bij instellingen en vrijgevestigden. De hoge wachttijden zorgen voor extra druk bij de huisartsen. We ontvangen ook signalen dat de wachttijden voor de poh-ggz fors oplopen. De hoogste wachttijden zijn voor aandachtstekort en gedragsstoornissen en persoonlijkheidsstoornissen. Dit beeld is vergelijkbaar met vorige maand.