Langdurige zorg: druk neemt toe, maar meeste mensen krijgen tijdig zorg

De Nederlandse Zorgautoriteit constateert dat de druk op de langdurige zorg toeneemt. In de nabije toekomst zien we grote uitdagingen om ervoor te zorgen dat mensen op tijd de zorg krijgen die zij nodig hebben. In bepaalde regio’s en voor bepaalde doelgroepen is het tijdig bieden van passende zorg nu al een hele opgave. Dat blijkt uit het rapport ‘Zorgplicht zorgkantoren – beeld 2019 en uitdagingen’ van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).

©isk

Zorgkantoren hebben de wettelijke rol om ervoor te zorgen dat mensen die in hun regio een indicatie hebben voor langdurige zorg, op tijd passende zorg krijgen. De NZa roept de zorgkantoren op actief te sturen en mee te denken, om de betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van zorg voor cliënten in de toekomst te borgen. In het toezicht blijft de NZa hier aandacht voor houden.

Zorg die nodig is

Zorgkantoren slagen er nog wel in om vrijwel alle mensen in hun regio die recht hebben op langdurige zorg, op tijd zorg te bieden die ze nodig hebben. Vaak duurt het wel even voor cliënten op de juiste plek of op de plek van hun voorkeur terecht kunnen. Dan is eerst overbruggingszorg nodig, bijvoorbeeld door verpleegkundigen die thuis komen, met hulp van mantelzorgers uit het eigen netwerk.

In bepaalde regio’s en voor bepaalde doelgroepen is het tijdig bieden van passende zorg een hele opgave. Voor de verpleeghuiszorg namen de wachtlijsten in 2019 opnieuw toe, hoewel de stijging niet zo sterk was als in 2018. In de gehandicaptenzorg namen de wachtlijsten af, maar geven de zorgkantoren aan dat het voor cliënten met een complexe zorgvraag lastig is om een passende plek te vinden.

Contact houden

Alle zorgkantoren hebben contact met mensen die wachten (of hun naasten) en soms met cliënten die al zorg krijgen in een instelling. Ze informeren hen over wat wel en niet mogelijk is in de Wlz en indien nodig bemiddelen ze hen naar een passende plek. Bij een complexe zorgvraag vergt dat vaak veel inzet. In 2020 heeft de corona-uitbraak grote impact op de levens van Wlz-cliënten, verwanten en naasten en zorgprofessionals. We zagen tijdens de eerste golf van de corona-uitbraak dat mensen langer wachten voor ze de stap zetten naar een instelling.

Toekomst

Door de vergrijzing (onder andere hogere instroom in de Wlz, verzwaring zorgvraag) en schaarste op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld verpleegkundigen, specialisten ouderengeneeskunde, huisartsen met voldoende expertise op het gebied van de Wlz-doelgroepen) komen de betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg verder onder druk te staan. In de nabije toekomst zien de zorgkantoren grote uitdagingen om ervoor te zorgen dat mensen op tijd de zorg krijgen die zij nodig hebben. De NZa roept de zorgkantoren op zich in te blijven spannen om via de zorginkoop en het sturen op doelmatige zorg het zorgaanbod aan te laten sluiten op de toenemende vraag naar zorg. Goed inzicht in zorgvraag en –aanbod en een meerjarige strategie zijn hiervoor onder meer belangrijke randvoorwaarden.

De NZa brengt een aantal rapporten uit over het toezicht op de zorgkantoren. Dit is het deelrapport over de zorgplicht van de zorgkantoren.