Urgente oncologische zorg niet gestopt tijdens corona-uitbraak, wel afname verwijzingen en behandelingen

De verwijzingen en behandelingen voor mensen met kanker zijn tijdens de corona-uitbraak minder hard terug gelopen dan voor andere diagnoses. Toch heeft de corona-uitbraak geleid tot 65 duizend minder verwijzingen voor oncologische zorgvragen. Dit is 14% van het aantal verwijzingen in een jaar. In ziekenhuizen is het aantal oncologiepatiënten na de uitbraak met bijna de helft afgenomen. De meest urgente zorg heeft wel plaatsgevonden. Dat blijkt uit de eerste rapportage over de opstart van de oncologische zorg van de Nederlandse Zorgautoriteit, het RIVM, SONCOS, DHD, ZorgDomein, IKNL en DICA.

Roaz overleg reguliere zorg
©SSK

In de periode van 13 maart tot 22 mei is het aantal patiënten met een oncologische zorgvraag dat door de huisarts naar het ziekenhuis is verwezen met de helft gedaald. Dat blijkt uit de verwijsdata van ZorgDomein. Inmiddels neemt het aantal verwijzingen weer toe. Ook de bevolkingsonderzoeken zijn kort na de uitbraak van het coronavirus stopgezet. Het gaat om bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker. Deze onderzoeken leiden wekelijks tot 2100 verwijzingen naar het ziekenhuis. Sinds 11 mei is het bevolkingsonderzoek naar darmkanker weer opgestart. Voor baarmoederhalskanker en borstkanker start het bevolkingsonderzoek naar verwachting begin juli, respectievelijk medio juni weer op.

Behandelingen

Volgens de gegevens van Dutch Hospital Data (DHD) is het aantal patiënten in ziekenhuizen in deze periode met bijna de helft afgenomen. Een uitzondering hierop is oncologische kindergeneeskunde. Het aantal gevonden tumoren is voor de meeste tumoren met ongeveer een kwart gedaald en voor  huidkanker zelfs met de helft. Vanaf week 15 zien we weer een stijging van met name het aantal gedetecteerde huidtumoren.   

Ziekenhuizen hebben lopende behandelingen opgeschort of anders uitgevoerd. De meest urgente zorg lijkt wel te zijn geleverd en ook het aantal operaties en opnames bij oncologie is minder hard gedaald dan we bij de overige vormen van zorg hebben gezien. IKNL wijst er bovendien op dat niet alle vormen van kanker direct levensbedreigend zijn, zoals huidkanker en uitstel dus niet directe gevolgen voor de gezondheid hoeft te hebben. Bij de meeste soorten kanker zal een achterstand echter ingelopen moeten worden om negatieve gevolgen voor de gezondheid te voorkomen.

Omdat de ziekenhuisdata over de maand mei nog niet beschikbaar zijn kunnen we de opstart van oncologische zorg nog niet zichtbaar maken. Uit gesprekken blijkt dat de zorg gefaseerd hervat wordt. De komende weken zullen de ziekenhuisdata verder worden geanalyseerd en gecombineerd met de registraties van IKNL en de kwaliteitsregistraties van DICA om de behandelachterstand  – en de opstart van oncologische zorg verder inzichtelijk te maken. Actuele overzichten van deze gegevens ondersteunen de zorgprofessionals bij deze opstart.

Meer data

Ook deze week publiceert de NZa een rapportage met de recente data over de opstart van reguliere ziekenhuiszorg en ggz. Meer informatie vindt u in onze blog.