Onderzoek: Inkoopervaringen geneeskundige zorg voor specifieke patiëntgroepen

Er zijn goede stappen gezet in het verplaatsen van geneeskundige zorg aan specifieke patiëntgroepen (gzsp) vanuit een tijdelijke subsidieregeling naar de Zorgverzekeringswet. Dat blijkt uit de quickscan Geneeskundige zorg voor specifieke patiëntgroepen van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). 

Deze ontwikkeling moet onder andere de huisarts ondersteunen bij de zorg aan kwetsbare mensen thuis en er zo aan bijdragen dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. Het gaat bijvoorbeeld om zorg voor ouderen met meerdere gezondheidsproblemen en mensen met Multiple Sclerose of Parkinson. Vaak wordt deze zorg geleverd door de specialist ouderengeneeskunde of de arts verstandelijk gehandicapten.

In de quickscan publiceren we de eerste ervaringen met de inkoop van deze zorg. Per 2020 heeft zorg geleverd door de specialist ouderengeneeskunde en de arts verstandelijk gehandicapten een plek gekregen in de eerste lijn binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw). Per 2021 zal ook de overige zorg voor gzsp-patiënten (zoals de paramedische zorg en de gedragswetenschapper) een plek krijgen binnen de Zvw. Betrokken partijen zien de meerwaarde van de beschikbaarheid van de specialist ouderengeneeskunde en de arts verstandelijk gehandicapten in de eerste lijn. Wel is de overheveling als een enorme klus ervaren.

Langer thuis wonen

De overheveling van deze zorgvorm staat in het teken van langer thuis wonen en ‘de juiste zorg op de juiste plek’. Bijvoorbeeld door minder ziekenhuisopnames of door het uitstellen van opname binnen de Wet langdurige zorg (Wlz). Hiermee willen we de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van deze zorg, ook in de toekomst, waarborgen.

Zeven aanbevelingen

We noemen zeven aanbevelingen voor de komende jaren. Met deze aanbevelingen willen we zorgverzekeraars en zorgaanbieders een handvat bieden om het gesprek over de inkoop en de contractering te voeren. We zien daarbij vooral ruimte voor meer gesprekken tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars, die moeten leiden tot wederzijds begrip en vertrouwen. Deze gesprekken moeten ervoor zorgen dat gzsp-zorg zich verder ontwikkelt in de eerste lijn. Zo is de inkoop nu vooral gericht op bestaande aanbieders, terwijl inkoop van nieuwe zorgaanbieders goed is voor een gezonde marktdynamiek en het beschikbaar houden van schaarse specialisten ouderengeneeskunde en artsen verstandelijk gehandicapten.

Een ander voorbeeld dat besproken moet worden is hoe je de samenwerking goed vorm kan geven tussen de specialist ouderengeneeskunde en arts verstandelijk gehandicapten met andere zorgverleners, zoals de huisarts, wijkverpleegkundige en apotheker. Deze samenwerking is cruciaal in deze integrale (netwerk)zorg. De gesprekken moeten verder zorgen voor een verbetering van het inkoop- en contracteerproces. We zien dat de contractering van deze zorg niet altijd aansluit op de doelstelling van verschuiving van meer zorg naar de eerste lijn en naar de juiste zorg op de juiste plek.

2021

Volgend jaar volgt er weer een quickscan, waarin ook de zorg die per 2021 overgaat naar de Zvw wordt meegenomen. Ook zullen we bekijken of er al stappen zijn gezet op basis van onze aanbevelingen.