NZa stimuleert maatwerk en innovatie met facultatieve prestatie

Innovatie en maatwerk in de zorg staan hoger op de agenda dan ooit. Door de uitbraak van het coronavirus ontstaan nieuwe samenwerkingen en organiseren we de zorg anders. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) wil deze innovaties vasthouden en blijven stimuleren. Niet alles zal straks passen binnen de landelijk geldende regels. Wij verwachten dat een facultatieve prestatie dit wel mogelijk maakt. Hiermee kunnen zorgverzekeraars en zorgaanbieders in de medisch-specialistische zorg samen afspraken maken over maatwerk in de regio. Deze facultatieve prestatie moet bijdragen aan betere zorg. Dit schrijven we in een brief aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Coronavirus
©SSK

Door de uitbraak van het coronavirus is de druk op de zorg groot. Naast goede zorg voor coronapatiënten is het belangrijk dat patiënten met andere gezondheidsproblemen ook geholpen worden om gezondheidsschade te voorkomen. In de praktijk betekent dit dat er anders gewerkt zal worden dan voor de corona-uitbraak: er ontstaan bijvoorbeeld andersoortige zorgvragen rondom de revalidatie van corona-patiënten en er zullen andere behandeltrajecten doorlopen worden dan gebruikelijk.

“We willen goede initiatieven, zoals het werken op afstand waar dat mogelijk is, vasthouden. En nieuwe vormen van samenwerking stimuleren”, legt Marnelle Commandeur, Unitmanager Tweedelijns somatische zorg bij de NZa, uit. “De facultatieve prestatie biedt zorgverzekeraars en zorgaanbieders volop ruimte om deze en andere trajecten te kunnen bekostigen”.

Voorbeeld uit de praktijk

“Steeds meer COVID-19 patiënten hebben in hun herstelproces intensieve revalidatie nodig, de Post-COVID-19 revalidatie gaat veel vragen van (geriatrische) revalidatiecentra. Deze zorg past op geen enkele manier in bestaande prestaties en vergoedingen. Inmiddels zijn er uitgewerkte en onderbouwde behandelpaden specifiek voor Post-COVID-19 GRZ, daar hoort een transparante en passende bekostiging bij. De facultatieve prestatie voor medisch-specialistische zorg zou hier zeer geschikt voor zijn.” aldus ActiZ.

Zorgorganisatie Beweging 3.0 / Leef3.nu is onder andere actief op het gebied van revalidatiezorg. In een nieuw zorgpad worden COPD en COVID-19 patiënten die verblijven binnen de GRZ tijdens de revalidatie bekend gemaakt met monitoring op afstand. In het zorgpad wordt samengewerkt met longarts en huisartsen. Beweging 3.0 / Leef3.nu verwacht dat met een facultatieve prestatie beter ingespeeld kan worden op de gevolgen van Covid-19 voor de revalidatiezorg. Bijvoorbeeld door de meerkosten transparant te maken.”

Juiste zorg op de juiste plek

Bovendien willen wij via de facultatieve prestatie de juiste zorg op de juiste plek stimuleren. Met de facultatieve prestatie kunnen zorgverzekeraars en zorgaanbieders afspraken maken over nieuwe initiatieven die lastig te bekostigen zijn met de reguliere dbc’s. Een facultatieve prestatie biedt zo meer ruimte voor innovatie. Daarnaast geeft het zorgaanbieders en zorgverzekeraars meer flexibiliteit die naar verwachting leidt tot betere zorg voor de patiënt. Uit de openbare consultatie in februari volgde een breed draagvlak voor een prestatie waarmee  zorgaanbieders zelf meer samenwerking en verplaatsing van zorg kunnen bewerkstelligen. We zien deze facultatieve prestatie in de medisch-specialistische zorg ook als opmaat naar een domeinoverstijgende facultatieve prestatie, waarmee er meer ruimte ontstaat om zorg over de schotten heen te organiseren en betalen. Dit is in lijn met ons eerdere advies bekostiging medisch-specialistische zorg en onze brief juiste zorg op de juiste plek.

Richting domeinoverstijgende samenwerking

Wij benadrukken dat het gaat om een aanvullende mogelijkheid voor lokaal maatwerk naast de reguliere bekostiging. Bovendien geldt er een contractvereiste tussen de zorgverzekeraar en de zorgaanbieder. Ziekenhuizen, artsen en zorgverzekeraars mogen er gebruik van maken, maar hoeven dat niet. Ook andere sectoren als de huisartsenzorg, wijkverpleging en fysiotherapie kennen de vrijheid om op het niveau van een individuele zorgverzekeraar en een individuele zorgverlener of instelling een maatwerkprestatie af te spreken. De ziekenhuiszorgsector wordt dan gelijkgetrokken met deze zorgsectoren en we werken toe naar een domeinoverstijgende facultatieve prestatie. Om de facultatieve prestatie in te voeren is een aanwijzing van het ministerie van VWS nodig.