Zorgverzekeraars verbeteren aanpak wachttijden maar zijn er nog niet

Zorgverzekeraars hebben het afgelopen jaar hun aanpak van de wachttijden verbeterd. Dat blijkt uit vervolgcontroles van de Nederlands Zorgautoriteit. Wel zien we dat alle zorgverzekeraars nog meer moeten doen. Het aantal verbeterpunten verschilt per zorgverzekeraar. Menzis en Zorg en Zekerheid zijn het verst met hun aanpak.

Nieuwsbericht wachttijden

We hebben tijdens de controles opnieuw gekeken of zorgverzekeraars doen wat binnen hun mogelijkheden ligt om de wachttijden terug te dringen in de geestelijke gezondheidszorg, de medisch-specialistische zorg en de wijkverpleging. In het voorjaar constateerden wij namelijk dat niet alle zorgverzekeraars genoeg deden om mensen op tijd de zorg te geven die ze nodig hebben.

Positieve ontwikkeling

Zorgverzekeraars hebben beter inzicht in de aard, omvang en ontwikkeling van wachttijden gekregen. Zij zetten zich daarnaast actief in om wachtlijsten te beperken daar waar de knelpunten het grootst zijn. Ook maken zorgverzekeraars meer afspraken met aanbieders (of gaan dat maken in de contracten voor 2020) om te zorgen dat verzekerden binnen de Treeknorm de zorg krijgen die ze nodig hebben. Wel stellen we opnieuw vast dat een aantal zorgverzekeraars de effectiviteit van wachtlijstbemiddeling en de gemaakte afspraken met zorgaanbieders (met name bij medisch-specialistische zorg) nog onvoldoende evalueren. Dit is wel belangrijk.

Verbetering

Alle zorgverzekeraars moeten nog stappen zetten. De ene verzekeraar meer dan de andere. De meeste zorgverzekeraars geven aan dat ze hier ook al mee aan de slag zijn of dit op korte termijn gaan doen. Met CZ, ENO en DSW gaan we de komende tijd in gesprek over verdere verbeteringen. De andere zorgverzekeraars moeten op een beperkt aantal punten nog verbetering doorvoeren. Menzis en Zorg en Zekerheid steken er met hun aanpak in positieve zin bovenuit.

Complex probleem

De wachttijden zijn een complex probleem waar meerdere oorzaken aan ten grondslag liggen zoals de vraag naar zorg en personeelstekorten. Er is niet één oplossing voor alle verschillende (oorzaken van) wachttijden. Er is ook niet één partij die hier alleen aan zet is. Dit rapport richt zich specifiek op de inspanningen van zorgverzekeraars om de wachttijden te verkorten. Zorgverzekeraars zijn in het kader van hun zorgplicht verantwoordelijk voor tijdige zorg voor hun verzekerden.

Regionale cijfers ggz

We hebben daarnaast voor het eerst de regionale wachttijden per hoofddiagnosegroep voor de ggz inzichtelijk gemaakt. Dit doen we op basis van de wachttijden die aanbieders in de ggz sinds 2018 per hoofddiagnosegroep aan Vektis moeten aanleveren. We zien dat er regio’s zijn waar de wachttijden voor een specifieke hoofddiagnosegroep erg ver boven de treeknormen uitkomen. Er zijn regio’s waar mensen met zware diagnoses als schizofrenie, bipolair of pervasieve stoornissen 30 tot 51 weken moeten wachten. Ook zijn er regio’s met lage wachttijden voor een specifieke hoofddiagnosegroep.

Vervolg

We richten ons de komende tijd specifiek op de regionale aanpak van wachttijden door zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Op basis van de regionale wachttijddata hebben we zicht op de regionale verschillen en knelpunten in de geestelijke gezondheidszorg, medisch specialistische zorg en wijkverpleging (casemanagement dementie). We richten onze inspanningen op de grootste probleemgebieden. Bijvoorbeeld door met zorgverzekeraars en zorgaanbieders te kijken wat zij meer kunnen doen om de wachttijden te verkorten.

Voor de geestelijke gezondheidzorg doen we dat samen met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), en kijken we naar de manier waarop zorgaanbieders en zorgverzekeraars en andere partijen samenwerken om de wachttijden terug te brengen en naar de verbeteringen die hierin mogelijk zijn.