NZa: focus op verplaatsing van zorg en waardengedreven zorg in contractering msz

De Nederlandse Zorgautoriteit spoort ziekenhuizen en zorgverzekeraars aan om in de contracten concrete afspraken te maken om de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden. Om de doelen te halen die ze zich gezamenlijk gesteld hebben in het hoofdlijnenakkoord, is een grote inspanning nodig van zowel zorgaanbieders als zorgverzekeraars. In dit akkoord hebben zij gezamenlijk afspraken gemaakt om burgers meer zorg op maat te kunnen leveren, onder andere door meer in te zetten op de juiste zorg op de juiste plek. Het stimuleren van preventie,  innovatie en substitutie is hierbij belangrijk. In de inkoopcontracten voor 2019 zagen wij hier te weinig van terug. Op dit moment  voeren zorgverzekeraars en ziekenhuizen weer volop gesprekken om de contracten voor volgend jaar te sluiten. Wij verwachten nu concrete afspraken in deze contracten.

Zorg op juiste plek

Zowel uit de door de NZa gemonitorde afspraken over subtitutie voor 2018 als in de monitor transformatiegelden constateerden we dat de afspraken nog beperkt van de grond komen. Ook constateerden we in onze  monitor taakherschikking dat  het overnemen van medische handelingen van de medisch specialist door bijvoorbeeld een verpleegkundig specialist of een physician assistant te weinig aan bod komt. Meer aandacht voor substitutie, taakherschikking, innovatie en preventie in de contractering is een noodzaak om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Nu en in de toekomst. We zullen de afspraken hierover dan ook gaan monitoren. Wij zullen onder meer beoordelen of er afspraken over belonen van toegevoegde waarde in plaats van volume worden gemaakt; ofwel: gezondheidswinst in plaats van aantallen behandeling.

In ons advies over de bekostiging van de medisch-specialistische zorg hebben we met de zorgaanbieders en zorgverzekeraars afgesproken geen grote wijzigingen door te voeren in de bekostiging. Rust in de bekostiging zou hen ruimte moeten bieden om afspraken te maken over taakherschikking en substitutie van zorg in de contracten. Hierover publiceren we later dit jaar een monitor waarin we onderzoeken of afspraken over gezondheidswinst voor de patiënt onderdeel vormen van het contract. In de monitoring van de afspraken die ziekenhuizen, ZBC’s  en zorgverzekeraars maken, zal de NZa vanaf de contractering 2020 nadrukkelijk aandacht hebben voor de volgende onderwerpen:

  • Regiobeelden: we gaan na in hoeverre ziekenhuizen, Zelfstandige behandelcentra en zorgverzekeraars, samen met andere regionale stakeholders, werken vanuit een gedeeld regiobeeld over hoe zorg eruit moet gaan zien in de regio naar gelang de huidige en toekomstige zorgbehoefte.
  • De inzet van transformatiegelden: we stellen vast hoe transformatiegelden worden ingezet door de zorgverzekeraars. Om de juiste zorg op de juiste plaats mogelijk te kunnen maken, vraagt om een andere organisatie van de zorg. Transformatiegelden kunnen deze transitie ondersteunen, maar er zijn mogelijk ook andere manieren.
  • Taakherschikking: we kijken naar specifieke afspraken die worden gemaakt om taakherschikking te stimuleren en verder ruimte te geven. Belangrijk is dat deze afspraken leiden tot verlaging van kosten en een betere inzet van zorgverleners.
  • De inzet van maatwerkinstrumenten om te sturen op gewenste resultaten: we kijken naar de toepassing van meerjarencontracten, het belonen van betere uitkomsten (kwaliteit) of besparingen (shared savings). Ook gaan we na hoe omzetplafonds worden ingezet en hoe effectief deze bijdragen aan het realiseren van de juiste zorg op de juiste plaats.