NZa adviseert minister over bekostiging verpleeghuiszorg

De laatste jaren is er veel veranderd in de verpleeghuiszorg. Verpleeghuizen werken hard om aan het kwaliteitskader te voldoen, zodat mensen in verpleeghuizen kwalitatief goede zorg krijgen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) wil daaraan bijdragen door de bekostiging voor de verpleeghuizen de komende jaren stapsgewijs te verbeteren. We hebben daar op verzoek van de minister een advies voor gemaakt. 

Verpleeghuiszorg

Om de door de minister beschikbaar gestelde kwaliteitsgelden op een verantwoorde manier in te zetten, is het nodig de tarieven voor verschillende zwaarte van zorg aan te passen. Daarnaast starten we met een integrale vergelijking, zodat in de toekomst alle verpleeghuizen kunnen voldoen aan het kwaliteitskader.

Stapsgewijze ingroei kwaliteitsgelden

De kwaliteitsgelden blijven in 2020 nog apart bekostigd via een lumpsum. Daarna willen we de bekostiging vereenvoudigen en toe werken naar een basistarief waarin de kwaliteitsgelden zijn opgenomen. Vanaf 2021 zullen de extra middelen daarom als aparte opslag op de tarieven worden verwerkt. Zo wordt zichtbaar hoe hoog het tarief uiteindelijk zal zijn wanneer de kwaliteitsmiddelen daarin opgenomen zijn. Maar kunnen we de middelen nog wel oormerken, zodat hier apart op gestuurd kan worden en maatwerk mogelijk blijft.

Bekostiging op lange termijn

De vergrijzing en de verhoging van de levensverwachting maken dat iedereen moet samenwerken om de zorg betaalbaar te houden. Daarom hebben we samen met 40 zorgbestuurders, vertegenwoordigers van zorgkantoren en experts uit het veld gezocht naar hoe de bekostiging bij kan dragen aan kwaliteit en doelmatigheid van zorg.

Met elkaar hebben we uitgangspunten geformuleerd. Zo moet de bekostiging de intrinsieke motivatie van bestuurders en professionals ondersteunen om zorg te leveren die aansluit bij de wensen en behoeften van de cliënten. Alle deelnemers vinden het net als de NZa belangrijk dat we leren van de knelpunten en de bekostiging hierop aanpassen. Veranderingen moeten geleidelijk gaan, niet met ingrijpende (stelsel-)wijzigingen. Dit moet leiden tot een eenvoudig en duurzaam bekostigingsmodel. Hierin wordt een basisniveau van kwaliteit gefinancierd waar alle cliënten op kunnen rekenen. Om hier naartoe te groeien is vertrouwen en openheid noodzakelijk.

Integrale vergelijking

In de toekomst willen we dat alle verpleeghuizen kunnen voldoen aan dat basisniveau zoals beschreven in het kwaliteitskader. Daarom is het belangrijk dat de tarieven voor de zorg aansluiten bij de zorgvraagzwaarte en de omstandigheden van de omgeving van waar verpleeghuizen zijn gevestigd. Het ministerie wilde graag weten of en welke niet beïnvloedbare factoren zoals de locatie van een instelling effect hebben op de kosten. De NZa heeft daarom samen met elf zorgaanbieders een eerste onderzoek gedaan naar de vraag of zorg in de grote steden duurder is dan daar buiten. Hiervoor hebben we verschillende kenmerken van de zorgaanbieders vergeleken.

We zien dat de inhuur en het verzuim van personeel samenhangt met de locatie van de instelling. In grotere steden en in wijken met een laag sociaal economische status hebben verpleeghuizen een groter verzuim en meer externe inhuur van personeel. We gaan dit onderzoek uitbreiden en verdiepen, zodat we verdere stappen in de bekostiging kunnen zetten. We willen naar een tarief dat voor alle aanbieders genoeg is om aan het kwaliteitskader te kunnen voldoen, rekening houdt met niet-beïnvloedbare factoren en gebaseerd is op een efficiënte bedrijfsvoering. Het komend jaar werkt de NZa met de sector aan dit nieuwe model, zodat het vanaf 2021 een plek krijgt in de bekostiging.