Het vrijgeven van prijzen voor zorg kan zorgaanbieders stimuleren om:
Op dit moment gelden er voor de meeste vrije beroepsgroepen maximumprijzen. De NZa onderzoekt of vrije prijsvorming mogelijk tot een betere uitkomst voor consumenten leidt.
Een vrije markt prikkelt zorgaanbieders om zich van elkaar te onderscheiden om zo de gunst te winnen van zorgconsument en zorgverzekeraar. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars onderhandelen bij vrije prijsvorming bijvoorbeeld over de prijs en kwaliteit van de geleverde zorg.
Betere kwaliteit, meer keuze
In het verleden gold voor alle vrije beroepers een maximumtarief. Aanbieders mochten toen nooit meer in rekening brengen dan dit tarief. Vrije prijzen geven zorgaanbieders en zorgverzekeraars betere prikkels om te investeren in de kwaliteit van zorg. Een zorgaanbieder kan in een vrije markt voor een product met een hogere kwaliteit een hogere prijs vragen. Investeren in vernieuwing en verbetering van de zorg loont dan. Als de geleverde kwaliteit daarnaast transparant is, is deze meerwaarde ook zichtbaar voor de consument en de verzekeraar. Dat maakt het voor aanbieders aantrekkelijker om consument en de verzekeraar te overtuigen van de meerwaarde van hun product ten opzichte van dat van een ander.
Efficiƫnte en betaalbare zorg
Doordat verzekeraars en aanbieders met elkaar concurreren om de gunst van de klant, wordt het voor hen belangrijker om de zorg op een meer doelmatige, resultaatgerichte, innovatieve en klantgerichte manier te leveren. Hierdoor krijgt de consument meer op maat gesneden zorg en kwaliteit voor zijn geld. Een efficiƫnt werkende markt kan daarnaast leiden tot een daling van de kosten en daarmee een belangrijke bijdrage leveren aan de betaalbaarheid van de zorg.
Ruimte voor regionale verschillen
In een vrije markt kunnen de prijzen voor zorg per regio verschillen. In een regio waar de vraag groter is dan het aanbod, kan de prijs stijgen. Die hogere prijs maakt het dan interessant voor nieuwe zorgaanbieders om in die regio zorg te gaan verlenen. Vraag en aanbod houden elkaar zo in evenwicht waardoor de toegankelijkheid van zorg geborgd is. Verzekeraars kunnen bij vrije prijzen beter inspelen op regionale omstandigheden (bijvoorbeeld als het in een bepaalde regio duurder of onaantrekkelijker is om zich te vestigen) en daarmee tekorten in bepaalde regio's voorkomen. Met een algemeen landelijk geldend maximumtarief is dat moeilijker.
Een voorbeeld: de stand van zaken in de markt voor fysiotherapeuten